پوشش رسانه ای کنسرت ها، نمایش و همایش ها، موسیقی هنری ایران

samandehi

logo-samandehi

مقالات

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

پرویز مشکاتیان؛ سالروز تولد

Meshkatian

مطرب عشق عجب ساز و نوایی دارد

نقش هر نغمه که زد راه  بجایی دارد

عالم از ناله ی عشاق مبادا خالی

که خوش آهنگ و فرح بخش هوایی دارد

بیست و چهارم اردیبهشت ماه، سالروز تولد هنرمند گرامی جناب پرویز مشکاتیان است، انسانی که در زنده ماندن جسم رنجور و بی رمق موسیقی، نقش ارزنده ای داشته و دارد.اگر نبود خلاقیت و همت تنی چند از عزیزانی مانند او، معلوم نبود که امروز از موسیقی ایران چه باقی مانده بود. هر چه باشد نقش کانون چاووش و گروه های عارف و شیدا در ایجاد چشم اندازهای نوین در موسیقی اصیل ایرانی غیر قابل انکار است و پرویز مشکاتیان یکی از اعضای موثر این حرکت بالنده بود. پرویز مشکاتیان را می توان از چند منظر مورد توجه قرار داد: نویسنده ای توانا، نوازنده ای چیره دست، آهنگسازی خلاق و انسانی صمیمی. مشکاتیان نویسنده ای است توانا، نثر ادیبانه ی او در شماره های متعدد ماهنامه ی دنیای سخن و همچنین نوشتار شعر گونه ی او درباره ی زنده یاد فریدون مشیری و... گواه این مدعاست. معلومات فوق العاده ی ایشان در زمینه ی شعر و ادبیات و همنشینی با شاعران بزرگواری مانند اخوان ثالث، سایه، فریدون مشیری و شفیعی کدکنی و همچنین زبان پر از کنایه و طنز تلخ، نوشته های او را آراسته است. ضمن اینکه مشکاتیان شعر هم می سراید. مشکاتیان نوازنده ای چیره دست است، چه سنتورش و چه سه تارش. در حالی که در این روزها بسیاری از افراد به علت ضعف نوازندگی، سعی می کنند قسمت اعظم آثار خود را با رنگها و تصانیف سطحی پرکنند و با این وجود گاهی اوقات مجبورند تمام برنامه را در چهل دقیقه ضبط کنند، گمان نمی کنم که فردی علاقمند به موسیقی یافت شود که از نوازندگی طولانی مشکاتیان در آستان جانان و قاصدک سرخوش نشود. مشکاتیان آهنگسازی خلاق است. اگر چه این یک قانون کلی است که کمیت با کیفیت در تضاد است، بدین معنی که افرادی که می خواهند تعداد کارهای ارایه شده را افزایش دهند، مجبورند به سطحی نگری و ابتذال روی آورند، اما مشکاتیان از این قانون استثناست. انتشار پانزده اثر در عرض پانزده سال (بیداد، آستان جانان، ماهور، دستان، نوا، دود عود، گنبد مینا، جان عشاق، لاله ی بهار، صبح مشتاقان، مژده ی بهار، افق مهر، وطن من، کنسرت افشاری مرکب، قاصدک) که قطعا از آثار ماندگار موسیقی ایرانند، نشان از ذهن خلاق مشکاتیان دارد. البته در میان این آثار در حق دو اثر جفا شده است، یکی صبح مشتاقان که امید بخش حضور خواننده ی توانای دیگری شد، اما متاسفانه علی جهاندار آثار دیگری ارائه نکرد (یک)، ضمن اینکه این اثر  بر خلاف دیگر آثار مشکاتیان، تجدید انتشار نشد و سالهاست که نایاب است. به همین دلیل صبح مشتاقان تا حدودی ناشناخته باقی مانده است. اثر دیگر قاصدک است که با همه عظمتی که دارد، هنوز به طور رسمی منتشر نشده است هر چند گمان می کنم همه این اثر را شنیده باشند (دو). ارایه شعر نو با موسیقی ایرانی یکی از ضروریات مورد نیاز جامعه است که مشکاتیان با ساخت تصانیف رزم مشترک، هست شب، قاصدک،  لحظه دیدار و سرو آزاد، ضمن اینکه به نیازهای جامعه پاسخ گفت، مهارت خود را در تلفیق شعر نو با موسیقی ایرانی نشان داد. مشکاتیان انسانی است صمیمی و مهربان. البته تاکنون افتخار زیارت ایشان نصیبم نشده است اما از نوشته ها و مصاحبه های او دریافته ام. مطلب خود را با نقد آثار متاخر مشکاتیان به پایان می برم. اگر چه برخی بر این اعتقادند که قطع همکاری مشکاتیان و شجریان به هر دو نفر لطمه زد، اما واقعیت این است که این دو استاد بزرگوار، جداگانه هم توانستند آثار زیبایی بیافرینند از جمله همکاری مشکاتیان با خوانندگانی چون ایرج بسطامی، علی جهاندار و شهرام ناظری، بیانگر استمرار تواناییهای مشکاتیان است. اما در سالهای اخیر کارهای ایشان مانند سابق نیست. در کاست کنسرت گروه عارف (با صدای حمید رضا نوربخش) علاوه بر اینکه تصانیف ارایه شده به هیچ وجه در اندازه مشکاتیان نیست، نحوه سازبندی نیز گوشنواز نیست و صدای سازهای کششی حالت ناخوشایندی ایجاد کرده است. در کاست لحظه دیدار به غیر از تصنیف لحظه دیدار تمام قطعات قدیمی و تکراری هستند. همچنین کاست سرو آزاد هم به غیر از خود تصنیف، قطعه قابل توجه دیگری ندارد. ضمن اینکه روی آوردن مشکاتیان به خوانندگی، چندان مناسب به نظر نمی رسد. کاست کنج صبوری با وجود قطعات زیبایی که دارد و شاید بهترین کار مشکاتیان در پنج، شش سال گذشته باشد، دچار مشکل دیگری است. علی رستمیان خواننده با دانشی است و همکاری استادان بزرگی مانند شهناز و پایور با ایشان، بیانگر همین مطلب است. اما قریب به اتفاق شنوندگان، جنس صدای رستمیان را نمی پسندند. به همین علت کاست کنج صبوری هم آنچنان که باید مورد توجه قرار نگرفت. امیدوارم با دقت نظر مشکاتیان و حضور فعال او در عرصه موسیقی کشور و همکاری با خوانندگان توانا، شاهد خلق آثار ماندگار دیگری باشیم.

ساقی بیا که شاهد رعنای صوفیان

دیگر به جلوه آمد و آغاز ناز کرد

این مطرب از کجاست که ساز عراق ساخت

و آهنگ بازگشت ز راه حجاز کرد

پانوشتها

یک. شجریان در کتاب راز مانا گفته اند: هر کس که یک ابوعطای خوب بخواند، پرچمدار نیست، که به نظر نگارنده، خطاب شجریان به صبح مشتاقان و علی جهاندار است. البته  اثر دیگری به نام نقش پندار با صدای ایشان و به آهنگسازی سعید فرجپوری موجود است که قابل قیاس با صبح مشتاقان نیست.

دو. در مهرماه سال هزار و سیصد و هفتاد و هفت، شبی را در یاسوج گذراندم، مسئول هتل از شب تا صبح قاصدک گوش می داد.

ایاز رزمجویی (پدرام )

بیست و چهارم اردیبهشت ماه هشتاد و دو

این مطلب را به اشتراک بگذارید

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید